مىكند و من اكنون در خانه‌اى كه به نام اوست ساكن هستم ؛ منتهى نمىدانم اين خانه در حال حاضر نيز به او تعلق دارد يا خير . در اثر اين اقامت ممتد همسر و چند زن ديگر خانهء او ، كه در اين حوالى زندگى مىكنند ، با زنان خانهء من دوست شده‌اند و شايد آنان نيز به اتفاق ما به اردوگاه بيايند ؛ زيرا به قرارى كه شنيده‌ام ، شاه چند نفر از بيگم‌هاى حرم را كه در اصفهان به سر مىبردند و همچنين خزانه‌دار كل و بسيارى از سركردگان و رجال را احضار كرده است . زنان منجم‌باشى نيز همراه اين عده مىروند و چون قصد دارم روابط دوستانهء خود را با او ادامه دهم ، اميدوارم توسط اين شخص بتوانم كتاب‌هاى مورد علاقه را به دست آورم . از من خواسته بوديد كتاب‌ها را در صورت امكان به دست كسى بدهم تا روى كلمات آن زير و زبر بگذارد ؛ ولى بايد به اطلاعتان برسانم كه در زبان عربى زير و زبر اصلا اهميت ندارد و از زمان قرآن به بعد هيچ‌وقت مورد استفاده قرار نگرفته است ؛ زيرا كسى آنها را رعايت نمىكند و شما اگر با تلفظ صحيح جمله‌اى را بيان كنيد ، عرب‌ها به زحمت آن را خواهند فهميد و اگر به فرض كسى هم آن را بفهمد ، خود در موقع حرف زدن آن قواعد را رعايت نخواهد كرد . به اين ترتيب ، بهتر است براى اعراب كلمات وقت خود را بيهوده تلف نكنيد و عادت كنيد براى خواندن و صحبت كردن ، به حروف بىصدا بيشتر توجه داشته باشيد ؛ زيرا بهترين روش عربى حرف زدن ، كه ديگران نيز آن را درك مىكنند ، همين است . و در عين حال ، فرا گرفتن عربى بدين نحو بسيار آسان‌تر مىشود و خود من اين مطلب را امتحان كرده‌ام . زير و زبر كلمات فقط مورد استفادهء كسانى كه مىخواهند نطق كنند يا شعر بگويند واقع مىشود ، و تعداد اين اشخاص اندك است « 1 » . بايد اعتراف كنم كه در اين زبان به پيشرفت مورد نظر خود نايل نشده‌ام ، و علت آن را علاوه بر تنبلى بايد در عامل ديگرى جستجو كرد . خانم معانى ، يعنى تنها كسى كه مىتوانم با او عربى صحبت كنم ، در اين مورد كمكى به من نمىكند ؛ زيرا معمولا ما مكالمات خود را به زبان تركى ، كه بين هر دو مشترك است ، انجام مىدهيم و به اين ترتيب نه او از من ايتاليايى فرا مىگيرد و نه من از او عربى . اين مطلب واقعا باعث تعجب است و نمىدانم هيچ‌وقت چنين اتفاقى افتاده كه زن و شوهرى هر دو به زبان ثالثى با يكديگر صحبت كنند يا خير . با وجود اين ، ما به خوبى

--> ( 1 ) . در اينجا نويسنده زبان عربى را با زبان‌هايى كه ريشهء لاتين دارد مقايسه مىكند . - م .